Vrijdenkersvereniging
De Vrije Gedachte
ENKELE NOTITIES
juli/augustus 1997
door: Leon Wecke
Marshall
Je kunt er niet om heen, ook al zou je het willen. Clinton was in Nederland en
het is vijftig jaar geleden dat Nederland en de rest van West-Europa door
middel van de Marshallhulp weer op de been geholpen werd, althans dat is
één, zo niet dé, gangbare opvatting. Door velen wordt veel
lof aan het toenmalig onbaatzuchtig geachte Amerika toegezwaaid dat immers na
het offer van veel mensenlevens ook nog in de buidel tastte en de wijsheid had
Duitsland daarbij niet uit te sluiten. Geen nieuw vernederend Versaille, maar
een helpende hand, zij het neerkomend op 19 dollar per Duitser. Toch is het de
vraag of de betekenis van het Marshallplan niet overschat wordt: er zijn
wetenschappers die het belang van dat Marshallplan voor de Europese economische
en politieke opbouw relativeren en er zijn er zelfs die het belang ervan
praktisch ontkennen. De juichers over het Marshallplan zien het als de meest
briljante buitenlandspolitieke actie, die de Verenigde Staten ooit ondernomen
heeft. Het wordt het startpunt genoemd van de, eveneens toe te juichen,
Europese integratie. De West-Europese landen werden immers door de VS tot
samenwerking bij die Marshallhulp gedwongen. De werkwijze was positief: geen
geld in bodemloze putten, maar werktuigen en grondstoffen te betalen in eigen
valuta. Met die bedragen, gestort op de tegenwaarderekening, kon de
staatsschuld worden afgelost of konden bijzondere projecten gefinancierd
worden. Iets dergelijks als het Marshallplan zou dan ook, zo meent premier Kok,
voor de Oost-Europese landen georganiseerd moeten worden. Maar was die
Marshallhulp wel de hoeksteen van de wederopbouw van West-Europa na de Tweede
Wereld oorlog? De Britse historicus Milward is een van de critici van het
Marshallplan die meent dat "vergeleken bij de herstel- en
investeringsprogramma's, die de staten in West-Europa zelf opstartten, de hele
Marshallhulp niet meer was dan een druppel in de oceaan". Bij wijze van spreken
net voldoende geld om in West-Europa alle putdeksels vast te lassen en weer los
te maken. De Europese landen moesten zich juist verweren tegen de
"wereldvreemde plannen van de Amerikanen", die meenden dat West-Europa in een
paar jaar wel tot een economische en politieke eenheid om te vormen was, aldus
Milward. Daarbij: het waren niet alleen onbatzuchtige motieven die een rol
speelden. Sommige auteurs wijzen op de wens van de Verenigde Staten haar
afzetprobleem via Europa op te lossen en Europa, waar de communistische
partijen na de Tweede Wereldoorlog sterk waren, voor goed bij het
kapitalistische machtsblok in te lijven. Ook luidde de Marshallhulp de
tweedeling van Europa in en daarmee het begin van de Koude Oorlog. Zonder
Marshallplan zou de wederopbouw ook tot stand gekomen en de Europese integratie
van start gegaan zijn, maar misschien een aantal maanden later, zo oordeelt de
eerder genoemde historicus. Hoe het ook zij, in elk geval staat
één ding vast, en dat is dat Clinton in Nederland was om die
Marshallhulp te herdenken. En wat ook vast staat is dat het maar goed is dat
zulks niet al te vaak gebeurt want dan zouden we zeer zeker een nieuw maar dan
echt onbaatzuchtig Marshallplan nodig hebben om de maatschappelijke, politieke
en economisch ontwrichting als gevolg van de getroffen veiligheidsmaatregelen
enigszins te boven te komen.
Zappen
Het zappen is een moderne bezigheid, die met de kijkkast, die televisie heet,
gegeven is. Als je te lui bent om de TV-gids even door te nemen, of uit
gewoonte, zoals sommige mensen op hun hoofd krabben dan wel in de handen
wrijven, zapt half Nederland wel minstens één maal daags, maar
veelal een tig aantal keren. De afstandsbediening van de TV verwordt dan tot
een soort visuele blokfluit, waarbij het ten gehore gebrachte melodietje
bestaat uit programma-flitsen van een dertigtal TV-zenders. Al zappend, kan het
je dan overkomen, uiteraard afhankelijk van het aanbod op de kabel, dat je blik
gevangen wordt door een uitzending van TRT, de Turkse Radio en Televisie. Even
denk je dan, goed dat ie er is, kunnen die mensen, die nog niet verplicht het
Nederlands geleerd hebben, in elk geval ook van TV genieten en het laatste
nieuws uit het oude vaderland zien en horen. Maar dan blijk je in een soort
staats-sterrereclame terecht gekomen te zijn, bestaande uit onvervalste
pogingen tot manipulatie van de kijker. Het gaat dan om "voorlichting" die de
kijker duidelijk maakt welke onmensen de terroristische PKK-leden wel zijn en
hoe terecht de Turkse regering daar een (bloedig) eind aan wenst te maken. Na
indringend de kijker met de wandaden van de PKK geconfronteerd te hebben, wordt
het geheel afgesloten met vriendelijke beelden van blozende kinderen en het
zonnige vaderland Turkije. Een onvervalste oorlogspropaganda ten behoeve van de
burgeroorlog in Turkije, waarbij de TV misbruikt wordt om het conflict over de
grenzen bij de Turkse minderheden in de West-Europese landen te brengen. Het
zijn uitzendingen die aan de nationaal-socialistische propaganda doen denken,
waarbij joden en zigeuners als ongedierte werden voorgesteld, ongedierte dat
uiteraard verdelgd moet worden. Het zijn uitzendingen die niets met de vrijheid
van meningsuiting van doen mogen hebben, en, indien door een Nederlandse zender
uitgezonden, subiet verboden zouden worden. Er is in ons goede vaderland wel
eens discussie geweest of Spaanse zenders die stierengevechten uitzonden, niet
van de kabel moesten. En recentelijk heeft onze minister van landbouw nog
getracht de vrijheid van nieuwsgaring en drukpers aan banden te leggen als het
gaat om het ruimen van biggen. Daar kon de rechter het overigens niet mee eens
zijn. Maar als het gaat om het goed praten van het ruimen van landgenoten,
Turkse landgenoten van alhier werkende Turkse medelanders, dan is dat een
andere zaak. Nog dezer dagen kon de Turkse regering onder klaroengeschal
meedelen dat ze zo'n 1000 Koerden om zeep had geholpen bij een actie op het
grondgebied van een andere soevereine staat. Zou niet overwogen kunnen worden
dat station van de kabel te halen en bijvoorbeeld - ik spreek over mijn eigen
woonplaats Wychen - te vervangen door TV Gelderland, die aldaar nog steeds niet
te ontvangen is? Toegegeven, ook uitzendingen in Gelders dialect zullen door de
meeste Turken niet verstaan worden. Maar alles is beter dan die weerkerende
Turkse sterspot ter bevordering van de ondermijning van de bij ons toch zo hoog
geachte rechten van de mens. Het zal de regering in Ankara verbazen: maar zelfs
Turkse Koerden hebben mensenrechten. En wat de rechten van de Turkse
landgenoten in het buitenland betreft, die hebben óók rechten,
waaronder wat mij betreft, het recht op een eerlijke en zo objectief mogelijke
voorlichting over wat in Turkije geschiedt, maar niet op oorlogspropaganda. Nu
de NAVO met drie Oost-Europese landen wordt uitgebreid is het misschien ook
tijd ons te bezinnen op de vraag of diezelfde NAVO niet moet worden ingekrompen
door Turkije als lid te schrappen. Turkije geeft er immers bij herhaling blijk
van lak te hebben aan al die waarden, waarvan de NAVO zegt dat het haar
doelstelling is deze nu juist na te streven. Als praktiserend crimineel kun je
toch niet van de politie deel blijven uitmaken, alhoewel, in de politiek is
meer mogelijk dan je voor mogelijk houdt.
Varken
Dezer dagen had ik een interessant gesprek dat de moeite van het weergeven
waard is. Het was een gesprek met een varken. Nu is dat niet zo bijzonder in
een land waar, door mensen van hoog tot laag, gesprekken met bomen en dolfijnen
gevoerd worden. Nee, het bijzondere school vooral in de inhoud van de
conversatie. Op de ontmoeting was ik niet voorbereid: op weg naar het zuiden
des lands was ik in de Brabantse varkens-driehoek terecht gekomen en trof daar
toevallig een zeug van nog net geen middelbare leeftijd. We schuilden beide
onder een grote boom voor een niet door het KNMI voorspelde regenbui. En daar
we de enige stervelingen in de wijde omgeving waren lag een gesprek voor de
hand. Nog voor het beest een woord gezegd had, was mijn eerste gedachte dat ze
wel over die varkenspest zou beginnen. Maar nee hoor: haar eerste opmerking
gold niet haarzelf, noch de varkenshouderij maar de kwaliteit van onze zorgzame
samenleving. Van een collega, ook een zeug, had ze gehoord dat wij Nederlanders
zo'n beetje de goedkoopste medische zorg hadden, maar wel met het beste
resultaat. "Halen bijvoorbeeld de Russische mannen zelfs de zestig jaar niet,
in Nederland beginnen ze dan pas aan hun vierde jeugd, om van de hoge
gemiddelde leeftijd van de vrouwtjes-mensen in Nederland maar te zwijgen", zei
het varken. Het voegde de daad bij het woord en zweeg even als wilde ze me de
gelegenheid geven ook iets te zeggen. "De Nederlandse varkens mogen er anders
ook zijn", wilde ik opmerken, maar bedacht nog bijtijds dat zulks op dit moment
en op die plaats niet meer zo
het geval was. Varkens zijn intelligente beesten en kennelijk had ze fijntjes
door dat ik moeite had het gesprek over te nemen. Het probleem werd opgelost
doordat zij vervolgde: "en Nederland is ook een land dat het altijd voor de
rechten van de mens opneemt. Vrijheid van drukpers en nieuwsgaring om maar iets
te noemen staan hoog in het vaandel en discrimineren mag niet. Maar kunt U mij
uitleggen waarom de hoogste varkensbaas, die minister Van Aartsen, de pers
wilde verbieden bij het dodelijk injecteren van mijn twaalf kinderen aanwezig
te zijn? Een leuk gezicht was het natuurlijk niet, maar taferelen uit het
abattoir zijn heel wat schokkender, zowel letterlijk als figuurlijk, dat kunt U
van mij aannemen. En waarom mag die inspectiedienst van de dierenbescherming
geen zaak meer maken van feitelijke dierenmishandeling, als het om varkens in
de bezette gebieden gaat?". "Je bedoelt in de besmette gebieden", verbeterde
ik. "Ja", zei ze. "Vraag dat eens over dat tegenwerken van dierenbeschermers
als U in 's Gravenhage komt en informeer dan meteen waarom er geen fokverbod
wordt afgekondigd. En mocht U Brussel nog aandoen vraag daar dan waarom dat
vaccin niet gebruikt mag worden. Ik had liever gehad dat ze daar mijn
nageslacht mee hadden geïnjecteerd. Je houdt, ook als varken, van je
nageslacht, een naar woord als je er even over nadenkt. Overigens, morgen word
ik zelf geruimd: c'est la vie", zei ze niet helemaal toepasselijk. "Het zal
moeilijk zijn mij dood te maken want als productievarken had ik allang geen
leven meer".
E-mail:DVG@netcetera.nl
De Vrije Gedachte home
Webmaster
netcetera
