|
Vrijdenkersvereniging
De Vrije Gedachte
|
|
Tijdsbeelden
Job de Klepper
De megalomanie van Paars
U behoeft niet bang te zijn dat dit een politieke beschouwing zal worden. In
ons vrijdenkersmaandblad wordt geen politiek standpunt ingenomen hoewel vrijdenkers
wel een standpunt zullen hebben.Zelfs als je al politieke gedoe met zijn kletsverhalen,
huigelarij en bedrog afwijst dan is dit ook een politiek standpunt. Ons leven
wordt nu eenmaal door de politiek beheerst ten goede of ten kwade.
Ons paarse beleid toont een grote dadendrang. Er zijn vier grote miljardenprojecten
die momenteel aan de orde zijn, te weten: De Betuwelijn - de Hoge Snelheids
Lijn - Uitbreiding Schiphol of zelfs een tweede luchthaven - een tweede Maasvlakte.
Over deze projecten is in een artikel in het Rotterdams Dagblad van 28.06.97
uitvoerig geschreven.
De grote vraag die in dit artikel wordt gesteld is, of deze projecten nu wel
zo nodig zijn.
De minister-president beaamt dit volmondig, want het gaat om werk gelegenheid,
onze economische bloei en het feit dat Nederland distributieland en gidsland
moet blijven anders worden we een tweede rangsland. Het is de vraag of je bij
dit laatste minder gelukkig zult zijn. Talloze wel of niet deskundigen hebben
zich over de projecten gebogen en de ene zegt ja en de andere neen; denkt u
maar aan de H.S.L. die door het Groene Hart, er onder of
er naast moest lopen. Het slappe compromis was dan: "een stukje
er onder".
Wat moet je dan als leek denken? Terwijl er dan van alle kanten door grote ondernemingen
en andere belanghebbenden stevig achter de schermen wordt gelobbyd, waarvan
het publiek totaal niets merkt. Het bewuste artikel spreekt er al over of het
hier niet om mega mislukkingen gaat. Naast deze grote projecten moeten er dan
ook nog tienduizenden woningen worden gebouwd en talrijke wegen aangelegd. Velen
zijn uiterst sceptisch over deze ontwikkelingen. Zij zien voor ons land geen
toekomst in het traditionele transport door vrachtwagens, trein en vliegtuig.
Die toekomst zit wel in de informatie technologie, een terrein waarop wij weinig
te betekenen hebben.
Volgens de Delftse hoogleraar Pols levert de transportsector nauwelijks geld
op of is er zelfs van verlies sprake. De Betuwelijn is het afschrikwekkende
voorbeeld hoe een project tegen beter weten in wordt uitgevoerd.
Volgens Pols werd er beslist op basis van onjuiste cijfers en onrealistische
prognoses.
Voor de Tweede Maasvlakte geldt hetzelfde verhaal. Er moeten 2000 hectaren bijkomen
en als zoethoudertje mogen er dan ook 750 hectaren aan natuurgebied bij. Maar
stelt u zich hierbijniet teveel van voor.
Aan de ene kant vernietigen wij onvervangbaar belangrijk natuurgebied en aan
de andere kant mag er dan een stuk grasland met wat bomen worden aangelegd.
Maar er zijn deskundigen die zeggen dat zelfs 500 hectaren al te veel kan zijn
i.p.v. 2000.
Maar het gaat om zeer grote bedragen van ons belastinggeld en de meeste van
door ons gekozen partijen gaan akkoord. Hierbij valt te bedenken dat niet gebruikte
grond miljoenen aan rentelasten kan kosten.
En hierbij is te bedenken dat er wel wordt gesnoeid in de medische sector en
het onderwijs. Ziekenhuizen en thuiszorg kunnen het werk niet aan door een tekort
aan medewerkers die wegbezuinigd zijn.
Over Schiphol is al zoveel gezegd dat het grote publiek er niet veel meer van
kan volgen. En altijd weer die werkgelegenheid waarbij het wel zeker is dat
wanneer een tweede luchthaven meer werkgelegenheid schept deze elders verdwijnt.
Bovendien is het probleem niet de aanvoer van al die passagiers uit de lucht
want daarbij kan Schiphol met aanpassingen wel groeien tot 80 tot 100 miljoen
reizigers, maar de problemen zitten in de verwerking daarna.
Bovendien zou er op het gebied van werkgelegenheid veel te bereiken zijn als
er hierbij gebruik zou worden gemaakt van de 30 miljard die men wil steken in
een luchthaven in zee. Het is echter zeker dat politiek Den Haag helemaal niet
meer wil praten over "nut - en - noodzaak" van het totale project.
Ons land moet main-port blijven en daar valt niet aan te tornen. De H.S.L. en
de Betuwelijn liggen al vast en over Schiphol en de tweede Maasvlakte moet de
definitieve beslissing nog vallen maar de neuzen wijzen wel in één
richting. Er zijn zulke enorme belangen mee gemoeid bij projectontwikkelaars,
bouwers, uitvoerders, bedrijfsleven, banken enz dat binnenkamers veel al ver
van te voren bepaald is waardoor de uitkomst wel vast staat. Ook de belangenverstrengeling
is groot. B.v. de commissie die onderzoek deed naar de noodzaak van de Betuwelijn
bestond uit belanghebbenden uit de Rotterdamse havenWereld en de vervoerssector
en zo zijn er meer voorbeelden.
Kortom de H.S.L en de Betuwelijn zijn er met kleine wijzigingen als zoethoudertje
doorgedrukt. En we zijn bang dat het met Schiphol en de tweede Maasvlakte dezelfde
kant opgaat. Al de topfiguren uit bedrijfsleven en overheid treffen elkaar in
de grootste lobbyclub van ons land in "Nederland-Distributieland" waarin alle
bedrijven zitten die profiteren van deze projecten. Deze club wordt gesubsidieerd
door Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat en bestaat uit honderden vooraanstaande
zakenlui en (ex)politici. Belangrijke leden zijn b.v. Nedlloyd-Pakhoed-Internatio-Muller
en de N.S.
Formeel ligt de beslissing bij de politiek maar of deze bestand is tegen de
geweldige druk die wordt uitgeoefend door bovengenoemde organisaties lijkt uiterst
onzeker.
De politiek zal zich wel voegen naar de wens van het bedrijfsleven hoe ons land
er in de toekomst uit zal zien. En de burger zal zich wel voegen omdat hij geen
ander tegenspel kan leveren dan via b.v. de milieu organisaties. En nu zullen
er misschien lezers van ons blad tegenwerpen: "wat hebben wij er mee te maken,
wij willen artikelen lezen over inhoudelijke zaken die het vrijdenken beroeren
en laat de politiek dit maar uitzoeken." Maar in feite doet de politiek (of
liever de politieke partijen) er niets aan. Maar ook vrijdenkers zijn burgers
van dit land en het kan geen kwaad als zij er over nadenke hoe het ons land
zal vergaan in de komende decennia. En het getuigt niet van veel vrijdenken
door te stellen: "laten zij (wie zijn dat eigenlijk?) er maar voor zorgen."
Het aardige kapitalisme
Het kapitalisme is tegenwoordig erg in. Ook bij mensen die vroeger nogal "links"
dachten.
Er wordt gesteld dat wij onze welvaart toch maar mooi aan het kapitalisme hebben
te danken. Of deze welvaart wel zo eerlijk verdeeld is in de wereld, dat is
zeker niet zo!!
Wanneer we naar het "rijke" westen kijken dan zien we dat iedereen een dak boven
zijn hoofd kan hebben en op zijn minst een minimum inkomen. Of dit overal voldoende
is, is de grote vraag. Uit ervaring in mijn naaste omgeving weet ik dat veel
mensen, vooral alleenstaanden of alleenstaande moeders met kinderen, toch wel
erg op de grens van de armoede leven.
Aan de andere kant zijn er veel mensen die zich heel veel kunnen veroorloven
door in mooie huizen te wonen, met minstens 1 auto voor de deur, meerdere vakanties
per jaar en ga zo maar door.
Het kapitalisme zoals dit vroeger in de linkse pers werd voorgesteld in de vorm
van dikke mannen met een grote sigaar en gouden ringen, zo is het natuurlijk
niet. Het stelsel als zodanig zetelt tegenwoordig meer in de "multinationals"
waarbij het geen persoonlijk gezicht meer heeft. De leiders zijn soms zelfs
aardige mensen maar die in hun bedrijf voor de medewerkers keihard zijn en meedogenloos
optredenwaarbij zij zichzelf beslist niet vergeten, denk aan de topsalarissen
bij Philips bv.
Er bestaat tegenwoordig toch een leuke samenwerking tussen "socialisten" (wat
de P.v.d.A. niet is) en de V.V.D. die ook niet zo wild kapitalistisch is als
het soms lijkt. Objectief gezien lijkt het kapitalisme zich er altijd aardig
doorheen te hebben geslagen, hoewel er toch ook heel wat ontsporingen aan te
tonen zijn. Zoals het uitbuiten van de ontwikkelingslanden.
Maar wat is het alternatief?
De communistische wereld heeft er ook weinig van gebakken en heeft er een enorme
puinhoop van gemaakt met miljoenen doden.
Het communistische China is wat slimmer en heeft inmiddels in zekere mate de
markteconomie omhelsd zonder de er bij behorende democratie. De groei daar is
groot en de opkomende particuliere ondernemers zijn best tevreden. Maar de geestelijke
vrijheid wordt onderdrukt. In Rusland is deze vrijheid er wel (tot zekere hoogte)
maar daar gaat het zeer slecht. Dus wie doet het nu goed? Voor de verbetering
van de economische situatie van de inwoners zou je denken China.
En Brecht zei al: "Erst kommt das Fressen und dann die Moral". Maar de z.g.
vrije markt is toch ook een "wildernis" waar de natuurwet ook geldt van "vreten
of gevreten worden". Kijkt u maar naar het voorbeeld van Fokker. Onze toenmalige
minister van Economische zaken was zeer tevreden met de "deal" met de Duitsers,
maar uiteindelijk zijn er duizenden mensen de straat op gestuurd. Volgens de
geruchten is de toenmalige directeur er goed uitgesprongen maar niet met een
bijstandsuitkering. Dat is nu ook het kapitalisme. En wat vindt u van de familie
Soeharto die zich onvoorstelbaar rijk heeft gestolen. Zo mag je het toch wel
noemen? De arme inlanders leven in grote ellende. En de ontstellende armoede
in Zuid-Amerika, Afrika en Azie.
Hiervan ligt de oorzaak toch in het kapitalistische systeem. Dus zo aardig is
het niet. Je kunt niet meer spreken van "kapitalist" hoewel er veel mensen zich
verrijken uit pure hebzucht. Maar in feite moet je het het systeem, het stelsel
verwijten, maar het is toch ook een kwestie van mentalitiet van de mens in het
algemeen. Corruptie tiert overal, ook in Nederland. De voorbeelden weet u zelf
wel.
Is een directeur die 3 miljoen verdient werkelijk 60 maal zo veel waard als
iemand die technische apparatuur vervaardigt en die bij een herstructurering
buiten wordt gezet. Terwijl zijn directeur op de t.v. verklaart dat hij zijn
hoge salaris wel waard is want hij heeft een heel zware baan.
Dit stelsel is sterker dan het ooit geweest is en heeft zoals reeds opgemerkt
vaste voet gezet in China waar al heel wat miljonairs rondlopen in het communistische
systeem (wat natuurlijk niets met communisme te maken heeft). Natuurlijk bestaat
er in dit kapitalisme een grote politieke en intellectuele vrijheid maar de
economische vrijheid is zeker niet optimaal.
In feite behartigt ook onze staat de belangen van grote maatschappelijke elites
zoals blijkt uit het lobbyen bij grote projecten waarin miljarden worden geïnvesteerd
en uit het in alle bochten draaien om handel met China te bemachtigen. Natuurlijk
levert dit investeren meer welvaart op maar dan moet je ook kijken naar de keerzijde
ervan zoals armoede en ellende van de onstilbare hebzucht van mensen. Er is
al gewezen op het groeiend aantal miljonairs dat in China en Rusland rondloopt.
Het is de vraag of deze ontwikkel-ing in de hand te houden is.
De schrijnende tegenstellingen worden alleen maar groter. Maar is er voor de
mensheid in zijn totaliteit wel een keuze?
Waarschijnlijk is het een onoplosbare vraag.
Er zijn pogingen gedaan maar van het communisme weten we veel te goed de resultaten
met miljoenen doden. De Verlichting uit de vorige eeuw is ook te idealistisch
gebleken en de ideeën van Boeddha hebben ook geen wortel geschoten. Ja
er zijn miljoenen aanhangers maar of die begrijpen wat hij bedoelde? Dat er
een betere mens zal komen die ook aan de ander denkt, dat is een te simpele
gedachte gebleken, ook bij de godsdiensten.
Maar wat dan wel? Ik denk dat er geen sprake is van te kunnen kiezen of er aan
te sturen. We zullen er mee moeten leven tot mogelijk de wal het schip zal keren.
Journaal april 1998